วรรณคดี2
ตอนก่อนหน้า ตอนถัดไป

วรรณคดี2
เกริ่นเรื่อง:
21 ก.ค. 52 , View: 5548 , Post : 4


วรรณคดีไทยสมัยกรุงรัตนโกสินทร์รัชกาลที่1

การฟื้นฟูและส่งเสริมวรรณคดีสมัยรัชกาลที่ 1

รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เป็นระยะฟื้นฟูและสร้างความเจริญสืบต่อจากสมัยธนบุรีในด้านต่าง ๆ เช่น  ทางด้านวัฒนธรรม  ศิลปกรรม  วรรณคดี ฯลฯ  ให้คืนสภาพดี  เช่น  สมัยอยุธยา  พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชสนพระทัยการ   ฟื้นฟูวรรณคดีของชาติ  พร้อมกับการปรับปรุงงานทางด้านอื่นด้วย  ดังจะเห็นได้ว่าเมื่อทรงสร้างกรุงเทพมหานครแล้ว ยังโปรดฯให้ขุดคลองเหนือวัดสระแก (วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร) พระราชทานนามว่า  คลองมหานาค เช่นเดียวกับคลองมหานาคที่กรุงศรีอยุธยา  เพื่อให้ประชาชนได้ลงเรือเล่นเพลงและสักวาในฤดูน้ำหลาก  พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงเป็นกวี  และโปรดวรรณคดี  จึงทรงส่งเสริมวรรณคดีทั้งทางโลกและทางธรรม เพื่อใช้ปลุกใจทหารให้มีขวัญและกำลังใจ  และใช้อบรมศีลธรรมอันดีงามแก่ประชาชน  โปรดฯให้รวบรวมหนังสือและชำระหนังสือให้ถูกต้อง  นอกจากนั้น  ยังโปรดฯให้นักปราชญ์ราชบัณฑิตช่วยกันแต่งหนังสือขึ้นอีกด้วย  ได้แก่  การรวบรวมพงศาวดาร  การสังคายนาพระไตรปิฏก การชำระกฎหมาย   การแต่งเรื่องรามเกียรติ์  ไตรภูมิโลกวินิจฉัย  เป็นต้น

ลักษณะวรรณคดีสมัยรัชกาลที่  1

                1.  เป็นสมัยฟื้นฟูวรรณคดีควบคู่กับงานด้านการละคร  และด้านศิลปกรรม  เช่นเดียวกับสมัยกรุงธนบุรี

                2.  เป็นการรวบรวมต้นฉบับมิให้สูญหายและส่งเสริมให้มีการแต่งวรรณคดีขึ้นใหม่  เพื่อให้มีวรรณคดีไว้ประดับพระนคร เช่นเดียวกับสมัยกรุงศรีอยุธยา

                3.  พระมหากษัตริย์ทรงเป็นผู้นำในการกวี  ทั้งทรงพระราชนิพนธ์เองและทรงสนับสนุนให้กวีอื่นแต่ง  นอกจากนั้นยังทรงชุบเลี้ยงกวีไว้ในราชสำนักตามตำแหน่งต่าง ๆ เช่น เจ้าพระยาพระคลัง (หน)   เป็นต้น

                4.  เริ่มมีการแปลพงศาวดารจีนและมอญเป็นวรรณคดีร้อยแก้วเพื่อความบันเทิง  เช่น ไซ่ฮั่น  สามก๊ก  ราชาธิราช  ทำให้วรรณคดีของต่างชาติแพร่หลายในวงการวรรณคดีไทยมากขึ้น โดยเฉพาะวรรณคดีในรูปของงานแปล

                5.  การชำระหนังสือ  มีการสังคายนาพระไตรปิฎกใน  พ.ศ. 2331  เพราะพระไตรปิฎกชำรุดเสียหายกระจัดกระจายเมื่อครั้งเสียกรุง  จึงรวบรวมพระไตรปิฎกและสังคายนาให้มีความสมบูรณ์ถูกต้องครบถ้วน  และจารึกลงในใบลานปิดทองทึบทั้งปกหน้าหลังและกรอบ  เรียกว่าพระไตรปิฎกฉบับทอง  นอกจากนั้น  ยังมีการชำระกฎหมาย  ซึ่งสูญหายไปในขณะเสียกรุง  เรียกกฎหมายที่ชำระใหม่นี้ว่า กฎหมายตราสามดวง

                6.  วรรณคดีในสมัยนี้เป็นวรรณคดีส่งเสริมทั้งทางโลกและทางธรรม  โดยแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ คือ

                                6.1  วรรณคดีเกี่ยวกับศาสนา  แต่งขึ้นโดยมีจุดมุ่งหมายที่จะปลูกฝังศีลธรรมอันดีงามภายหลังสงครามและสั่งสอนให้ประชาชนเชื่อนบาปบุญคุณโทษ  ได้แก่  ไตรภูมิโลกวินิจฉัย  รัตนพิมพวงศ์  และมหาวงศ์  ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก

                                6.2  วรรณคดีเกี่ยวกับบ้านเมือง  เกิดขึ้นเพื่อมุ่งสร้างระเบียบทางสังคม ปลูกฝังความภาคภูมิใจในชาติของตน  และการอยู่ร่วมกันอย่างมีระเบียบ  ได้แก่  กฎหมายตราสามดวง  พงศาวดารฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) โปรดเกล้าฯ  ให้เจ้าพระยาพิพิธพิชัยรวบรวมและเขียนเพิ่มเติม

                                6.3วรรณคดีเกี่ยวกับการบันเทิง  แต่งขึ้นโดยมุ่งที่จะปลุกใจให้เกิดความฮึกเหิม  มีความกล้าหาญ  และส่งเสริมนาฏศิลป์  ได้แก่  รามเกียรติ์  สามก๊ก  ราชาธิราช  เป็นต้น

                7.  ค่านิยมเชิงสังคมในวรรณคดี  วรรณคดีในสมัยนี้ยึดค่านิยมในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นหลัก  เนื้อเรื่องในวรรณคดีจะยกย่องพระมหากษัตริย์เป็นสถาบันสูงสุด  เพื่อให้สอดคล้องกับระบอบการปกครองที่มีพระมหากษัตริย์เป็นผู้ปกครองประเทศ  ขณะเดียวกันก็จะสอดแทรก       ทศพิธราธรรมของพระมหากษัตริย์ที่มีต่อประชาชน  เช่น  นิทานอิหร่าน  ราชธรรม  นอกจากนั้น  วรรณคดีจะยกย่องผู้กล้าหาญในการรบ  ความฉลาด  และการมีไหวพริบในการสงคราม  เช่น  ราชาธิราช  สามก๊ก  รามเกียรติ์  และค่านิยมเกี่ยวกับบาปบุญคุณโทษและความยุติธรรม  ได้แก่  ไตรภูมิโลกวินิจฉัย  กฎหมายตราสามดวง  เป็นต้น

 

 

กวีที่สำคัญในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

1.       พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

2.       กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท

3.       กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข (ทองอิน)

4.      เจ้าพระยาพระคลัง (หน)

5.      พระยาธรรมปรีชา (แก้ว)

6.       พระเทพโมลี (กลิ่น) 

งานพระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่  1

1.       เพลงยาวรบพม่าที่ท่าดินแดง

2.       กฎหมายตราสามดวง

3.       บทละครเรื่องรามเกียรติ์

4.       บทละครเรื่องอุณรุท

5.       บทละครเรื่องดาหลัง

6.   บทละครเรื่องอิเหนา

7.       นิทานอิหร่านราชธรรม

8.       การราบรวมพงศาวดาร

วรรณคดีที่สำคัญ

1.พระไตรปิฎกฉบับสังคายนา
พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกหมาราช
2.กฎหมายตราสามดวง
กวีในสมัยรัชกาลที่ ๑ รวบรวมตามพระราชโองการ
ใช้คำประพันธ์ ร้อยแก้ว
เพื่อเป็นกฎหมายสำหรับบ้านเมือง
3.บทละครรำเรื่อง รามเกียรติ์ อุณรุท ดาหลัง และอิเหนาในรัชกาลที่ ๑ รบพม่าที่เมืองนครศรีธรรมราช
พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกหมาราช
ใช้คำประเภทร้อยกรองประเภทกลอนบทละคร
รามเกียรติ์ เพื่อรวบรวมเรื่องรามเกียรติ์และเพื่อเฉลิมพระนคร
อุณรุทเพื่อฟื้นฟูวรรณคดีและนาฏศิลป์
ดาหลังเพื่อแต่งวรรณคดีที่สูญหายไป
อิเหนาเพื่อซ่อมแซ่มเรื่องเดิม
4.กลอนนิราศรบพม่าที่ท่าดินแดง
พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทกลอนเพลงยาว
เพื่อบันทึกเรื่องราวการเดินทาง
5.เพลงยาวนิราศรบพม่าที่นครศรีธรรมราช
ประพันธ์โดย กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท
ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทเพลงยาว
เพื่อบันทึกการเดินทาง
6.ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดร กัณฑ์กุมาร กัณมัทรี และกัณฑ์มหาพน
ประพันธ์โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทร่ายยาว
เพื่อซ่อมแซ่มวรรณคดีเก่า
7.กากีคำกลอน
ประพันธ์โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทเพลงยาว
เพื่อขับร้องในการบรรเลงมโหรี
8.โคลงพยุหยาตราเพชรพวง ลิลิตเพชรมงกุฎ และ
ประพันธ์โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
โคลงพยุหยาตราเพชรพวง ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทสี่สุภาพ
โคลงพยุหยาตราเพชรพวง ลิลิตพระศรีวิชัยชาดกใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทลิลิต
โคลงพยุหยาตราเพชรพวง เพื่อบันทึกภาพกระบวนพยุหยาตราไปนมัสการพระพุทธบาทที่จังหวัดสระบุรี
ลิลิตพระศรีวิชัยชาดก เพื่อ เล่านิทานชาดก
9.สมบัติอมรินทร์คำกลอน
ประพันธ์โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทกลอนเพลงยาว
เพื่อเล่านิทานเรื่องพระอินทร์
10.ร่ายและกลอนจารึกเรื่องสร้างภูเขาทองวัดราชคฤห์
ประพันธ์โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทกลอนและร่าย
เพื่อบันทึกเรื่อง
11.นิพพานวังหน้า
ประพันธ์โดย พระองค์เจ้าหญิงกัมพุชฉัตร
ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทต่างๆ เช่น ร่าย โคลง กาพย์ และกลอนเพลงยาว
เพื่อพรรณนาถึงกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาทเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบิดา
๑๒.นิราศตลาดเกรียบ
ประพันธ์โดย พระเทพโมลี (กลิ่น)
ใช้คำประพันธ์ ร้องกรองประเภทโคลงสี่สุภาพ
เพื่อบันทึกการเดินทาง
13.เรื่องแปล ได้แก่ สามก๊ก ไซฮั่น และราชาธิราช
สามก๊ก เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
ไซฮั่น กรมพระราชวังหลัง เจ้าฟ้ากรมหลวงอนุรักษ์เทเวศร์
ราชาธิราช เจ้าพระยาพระคลัง (หน) และขุนนางอีก 3 คน
ใช้คำประพันธ์ ร้อยแก้ว
เพื่อเล่านิทาน
14.ไตรภูมิโลกวินิจฉัย
ประพันธ์โดย พระยาธรรมปรีชา (แก้ว)
ใช้คำประพันธ์ ร้อยแก้ว
เพื่อแทนไตรภูมิพระร่วง ให้ความรู้เกี่ยวกับโลกที่ 3

 

 

 

วรรณคดีไทยสมัยกรุงรัตนโกสินทร์รัชกาลที่2

ความรุ่งเรืองของวรรณคดีในสมัยรัชกาลที่  2

สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  บ้านเมืองเป็นปกติสุข  ราษฎรไม่ได้รับความเดือดร้อน  ในช่วงเวลานี้ประเทศไทยของเรามีความสงบร่มเย็นพอที่จะสรรค์สร้างงานศิลปะต่าง ๆ ได้ รวมทั้งวรรณคดีอีกจำนวนมากมายจึงเป็นระยะเวลาที่วรรณคดีเจริญรุ่งเรืองจนถือว่าเป็นยุคทองแห่งวรรณคดีสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ทั้งนี้เป็นเพราะราชสำนักเป็นศูนย์กลางแห่งวรรณคดี  พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  โปรดการละครและการกวี  ทรงพระราชนิพนธ์วรรณคดีไว้หลายเรื่อง  ทรงชุบเลี้ยงกวีไว้ในราชสำนัก  กวีได้รับพระบรมราชูปถัมภ์จากพระมหากษัตริย์  และประชาชนก็พากันสนใจการกวีด้วย  ดังนั้น  จึงเกิดวรรณคดีจำนวนมากในสมัยนี้การละครได้รับการสนับสนุนจากพระมหากษัตริย์  ทั้งละครในและละครนอก  ทำให้ วรรณคดีบทละครได้รับการส่งเสริมเป็นอย่างมาก  โดยเฉพาะการปรับบทละครให้เข้ากับท่ารำ

ลักษณะวรรณคดีสมัยรัชกาลที่  2

                                                1.  เป็นยุคแห่งการปรับปรุงวรรณคดี  จะเห็นได้ว่ามีการนำบทละครเรื่องอิเหนา  เรื่องรามเกียรติ์  มาแต่งขึ้นใหม่อีกสำนวนหนึ่ง  เพื่อให้เหมาะสมกับการเล่นละครโดยสอดคล้องกับท่ารำ และบทเพลง  จึงเป็นการปรับปรุงการละครควบคู่กับวรรณคดี

                2.  กลอนมีลักษณะเฉพาะตัว  ได้มีการเพิ่มคำสัมผัสใน  ทำให้กลอนมีความไพเราะมากขึ้น

                3.  วรรณคดีมีทุกประเภททั้งวรรณคดีประเภทศาสนา  ขนบธรรมเนียมประเพณียอพระเกียรติ  วรรณคดีประเภทบันเทิง และบทละคร

                4.  เนื้อหาเน้นเกี่ยวกับขนบธรรมเนียมประเพณี  ระเบียบวินัย  เพื่อความสงบสุขของสังคมและความบันเทิงของประชาชน

                5.  มีการแต่งซ่อมวรรณคดีที่ขาดหายไป  เช่น  มหาชาติคำหลวง  และขุนช้างขุนแผน

 

 

กวีที่สำคัญในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

1.       พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

2.       พระยาตรังคภูมิบาล

3.       นายนรินทรธิเบศร์ (อิน)

4.       พระสุนทรโวหาร (ภู่)

งานพระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่  2

1.       เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน

2.       บทละครเรื่องอิเหนา

3.       บทละครเรื่องรามเกียรติ์

4.       บทพากย์เรื่องรามเกียรติ์

5.       บทละครนอก 5 เรื่อง ได้แก่ สังข์ทอง ไชยเชษฐ์ คาวี ไกรทอง และมณีพิชัย

6.       กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน

7.       มหาชาติคำหลวง โปรดเกล้าฯ ให้กวีแต่งซ่อมของเก่าที่ขาดหายไป

 

 

 

 

 

 

วรรณคดีไทยสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 3

 

 

วรรณคดีสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เจริญสืบเนื่องจากสมัย รัชกาลที่  2 กวีในรัชสมัยนี้ก็เป็นกวีที่สืบเนื่องจากสมัยรัชกาลก่อน เช่น สมเด็จฯ รมพระปรมานุชิตชิโนรสสมเด็จฯ กรมพระยาเดชาดิศร พระมหามนตรี (ทรัพย์) เป็นต้น

 

 

เหตุการณ์สำคัญที่ส่งเสริมวรรณคดีในสมัยรัชกาลที่  3

                1.  การจารึกวิชาการที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม  วัดพระเชตุพนฯ เดิมเป็นวัดที่สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา  มีชื่อเดิมว่า  วัดโพธาราม  รัชกาลที่ 1  โปรดเกล้าฯ  ให้บูรณะตั้งแต่  .. 2332 - 2334  วัดนี้มีพระอารามใหญ่สวยงามสมกับเป็นวัดที่อยู่ใกล้พระบรมมหาราชวัง  พระราชทานนามว่า  วัดพะเชตุพนวิมลมังคลาวาส (รัชกาลที่ 4 ได้ทรงเปลี่ยนชื่อเป็นวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม)  .. 2374  พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐิน  ทรงเห็นว่าวัดนี้ชำรุดทรุดโทรมมาก  ดังนั้นใน พ.. 2379  จึงทรงปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพนฯ และมีพระราชประสงค์จะให้วัดนี้เป็นแหล่งวิทยาการต่าง ๆ ที่จะถ่ายทอดจากราชนักมาสู่ประชาชน  จึงโปรดเกล้าฯ ให้รวบรวมความรู้ต่าง ๆ ที่ถูกต้องแน่นอนแล้วจารึกบนแผ่นศิลาประดับไว้ในบริเวณพระอารามแห่งนี้ให้เป็นที่ศึกษาหาความรู้ของประชาชน  วัดนี้จึงเป็นเสมืองมหาวิทยาลัยของประชาชน  จารึกวิชาการเหล่านี้ เรียกว่า  จารึกวัดพระเชตุพนฯ นับว่าเป็นจารึกที่เป็นประโยชน์และเป็นวิชาการชั้นสูงสำหรับพระนคร

                วิชาการที่จารึกไว้ที่วัดพระเชตุพนฯ แบ่งออกได้ 8 หมวด  คือ

1.   หมวดประวัติศาสตร์  ได้แก่  โคลงปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพนฯ

2.   หมวดพุทธศาสนา  ได้แก่  จารึกเรื่องราวของพระสาวก  เรื่องชาดกต่าง ๆ

3.    หมวดตำรายา  ได้แก่  จารึกตำรายาต่าง ๆ

4.    หมวดวรรณคดี  ได้แก่  จารึกตำราฉันท์  เพลงยาวกลบท  โคลงกลบท

5.    หมวดสุภาษิต  ได้แก่ จารึกภาษิตต่าง ๆ  เช่น สุภาษิตพระร่วง  โคลงพาลีสอนน้อง โคลงโลกนิติ  กฤษณาสอนน้องคำฉันท์  เป็นต้น

6.    หมวดทำเนียบต่าง ๆ  ได้แก่  จารึกทำเนียบสมณศักดิ์  ทำเนียบผู้ครองเมือง

7.    หมวดประเพณี  ได้แก่  จารึกตำนานมหาสงกานต์  กระบวนกฐินพยุหยาตรา

8.    หมวดพลานามัย  ได้แก่  จารึกโคลงภาพ ฤๅษีดัดตนเพื่อแก้โรคต่าง ๆ

บรรดากวีที่ช่วยกันจารึกและรวบรวมความรู้ครั้งนั้น  ได้แก่  พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว  สมเด็จฯ กรมพระปรมานุชิตชิโนรส  กรมหลวงวงศาธิราชสนิท  กรมหมื่นไกรสรวิชิต  พระมหามนตรี (ทรัพย์)  ขุนธนสิทธิ์  เป็นต้น

                2.  กำเนิดการพิมพ์และหนังสือพิมพ์  แต่เดิมวรรณคดีจะจารึกในใบลานหรือสมุดข่อย  ในราว พ.. 2361  มิชชันนารีชาวอเมริกันสองคนสามีภรรยา ชื่อนายและนางยัดสัน ด้วยความช่วยเหลือของนายยอร์ช เอชเฮาห์  ช่วยกันหล่อตัวพิมพ์ภาษาไทยที่เมืองย่างกุ้ง เพื่อใช้พิมพ์คำสอนคริสต์ศาสนาเป็นภาษาไทย  ใช้สอนภาษาไทยแก่คนไทยที่ถูกกวาดต้อนไปเป็นเชลยครั้งเสียกรุงศรีอยุธยา  ต่อมา พ.. 2371  ร้อยเอกเยมส์โลว์ ชาวอังกฤษได้คิดหล่อตัวพิมพ์อักษรไทยขึ้นเพื่อพิมพ์หนังสือตามแบบยุโรป  พวกมิชชันนนารีชาวอเมริกันจึงขอซื้อตัวพิมพ์ไปพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับศาสนาที่สิงคโปร์  แล้วส่งมาแจกที่กรุงเทพฯ ใน พ.. 2378  พวกมิชชันนารีชาวอเมริกันได้ต


แฟนคลับ [2]
Add เป็นแฟนคลับ Blog นี้

แจ้ง Blog ไม่เหมาะสม



  • C o m m e n t
  • 1

    1 บอกว่า :
    ขอบคุณค่า
    7 ก.ย. 52 / 21:44

    2 บอกว่า :
    กาก ๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ
    14 ก.ย. 52 / 09:50

    3 บอกว่า :
    เปลี่ยนพื้นหลังหน่อยก็ดีนะอ่านลำบาก
    13 พ.ย. 53 / 17:21

    4 บอกว่า :
    ขอบคุณงับ :3
    1 ก.พ. 54 / 22:39

    1

    ตอนก่อนหน้า ตอนถัดไป

      C O M M E N T   B o X

    อยากบอกว่า :

    ลงชื่อ
    พิมพ์ตัวเลข

    My Blog
    24
    Comments
    31
    Fanclub
    2


        Blog ที่ผ่านมา


    ดู Blog ทั้งหมด


        Favorite Blog
    เก็บรายชื่อ Blog ที่เราชอบมากๆ

    ยังไม่มี Favorite Blog