เทพมรณะ หรือ บลีช (อังกฤษ: Bleach) เป็นผลงานการ์ตูนญี่ปุ่นของคุโบะ ไทเทะ (en:Tite_Kubo) ซึ่งในขณะนี้ถูกตีพิมพ์ลงนิตยสารโชเน็นจัมป์รายสัปดาห์ในประเทศญี่ปุ่น ส่วนในประเทศไทยนั้น บลีชกำลังถูกตีพิมพ์ในนิตยสารบูม โดยมีสำนักพิมพ์เนชั่น เอ็ดดูเทนเมนท์เป็นผู้ถือลิขสิทธิ์ นอกจากนี้ ในปัจจุบันบลีชกำลังถูกสร้างเป็นภาพยนตร์การ์ตูนออกอาการทางสถานีทีวีโตเกียวทุกวันอังคารเวลา 6.30 - 7.00 น. ตามเวลาประเทศญี่ปุ่น

โซลโซไซตี้


ในโลกของบลีช กรรมที่คนคนหนึ่งทำขณะมีชีวิตเป็นตัวกำหนดที่ที่วิญญาณของคนคนนั้นจะไปหลังความตาย วิญญาณของคนดีจะถูกส่งไปที่ โซลโซไซตี้ (Soul Society) ซึ่งคนโดยทั่วไปเรียกว่า "สวรรค์" ส่วนวิญญาณของคนชั่วจะถูกส่งไปยังนรก แม้ว่านรกในบลีชจะมีความหมายเหมือนนรกโดยทั่วไปคือเป็นสถานที่สำหรับลงโทษผู้ทำบาป แต่โซลโซไซตี้ไม่ใช่สถานที่ปูนบำเหน็จผู้ทำกรรมดีเหมือนสวรรค์ กลับเป็นแค่ชุมชนของวิญญาณที่มีสภาพสังคมคล้ายกับประเทศญี่ปุ่นสมัยโบราณ โซลโซไซตี้ทำหน้าเป็นที่พักของวิญญาณก่อนที่จะไปเกิดเป็นมนุษย์ใหม่อีกครั้ง

วิญญาณ


เมื่อคนตาย วิญญาณของจะไม่ไปยังโซลโซไซตี้หรือนรกในทันที วิญญาณเหล่านี้แบ่งออกเป็นสองประเภทคือ พลัส (Plus) และ ฮอลโลว์ (Hollow) พลัสเป็นวิญญาณของคนส่วนใหญ่ซึ่งปรากฏให้เห็นเป็นร่างมนุษย์ ฮอลโลว์คือวิญญาณที่สูญเสียจิตสำนึกและกลายร่างเป็นปีศาจ มีลักษณะเด่นคือบนร่างกายมีรูกลวงขนาดใหญ่หนึ่งรูอยู่ (ซึ่งเป็นที่มาของชื่อฮอลโลว์) และสวมหน้ากากสีขาวเพื่อปกป้องจิตใต้สำนึกจากโลกภายนอก ฮอลโลว์กินวิญญาณของมนุษย์เป็นอาหาร และถึงแม้พวกมันจะเป็นวิญญาณ มันก็สามารถทำร้ายมนุษย์ได้

ชินิกามิ (ยมทูต)


ชินิกามิเป็นผู้ปกครองโซลโซไซตี้ ทำหน้าที่ควบคุมปริมาณวิญญาณที่ถ่ายเทระหว่างโลกมนุษย์กับโซลโซไซตี้ นอกจากนี้ยังมีภารกิจสำคัญอีกสองประการ คือ การทำพิธีส่งพลัสไปยังโซลโซไซตี้ และการกำจัดฮอลโลว์ ตัวชินิกามิเองนั้นเป็นวิญญาณ ด้วยเหตุนี้คนธรรมดาไม่สามารถมองเห็น ได้ยิน หรือสัมผัสชินิกามิได้ ชินิกามิทุกตนมีร่างเป็นมนุษย์ สวมชุดยูคาตะสีดำเป็นเครื่องแบบและมีอาวุธประจำกายเรียกว่า ซัมปาคุโต ( "ดาบฟันวิญญาณ") สำหรับใช้ต่อสู้กับฮอลโลว์ นอกจากนี้ชินิกามิยังสามารถใช้คิโด (มนต์ดำ, Demon Art) ในการต่อสู้ได้อีกด้วย

ซัมปาคุโต (ดาบฟันวิญญาณ)


ซัมปาคุโตแต่ละเล่มสามารถเปลี่ยนรูปแบบได้สามรูปแบบ รูปแบบแรกมีลักษณะเป็นดาบคะตะนะธรรมดา (ทำให้ชินิกามิดูเหมือนซามูไรไปโดยปริยาย) ซัมปาคุโตเกือบทุกเล่มจะดูเหมือนกันในรูปแบบนี้(อาจแตกต่างกันในเรื่องความยาว รูปแบบกั่นดาบเป็นต้น) รูปแบบที่สองเรียกว่า ชิไค (Shikai) ซึ่งซัมปาคุโตทุกเล่มจะแสดงลักษณะเฉพาะตัวของมัน ชิไคของชินิกามิส่วนใหญ่เป็นอาวุธมือที่มีรูปร่างเฉพาะตน บ้างคงรูปดาบญี่ปุ่น บ้างคล้ายดาบจีน บ้างคล้ายดาบเซเบอร์ บ้างเป็นหอก บ้างเป็นมีด เป็นต้น นอกจากนี้ ชิไคแต่ละเล่มยังมีพลังโจมตีเฉพาะตัว เช่น พ่นลูกไฟ พ่นน้ำแข็ง ยึดยาวได้ เป็นต้น รูปแบบที่สามเรียกว่า บันไค (Bankai - ฉบับภาษาไทยใช้คำว่า ปลดปล่อยสวัสดิกะ) ซึ่งเป็นรูปแบบขั้นสุดยอดของซัมปาคุโต บันไคมีรูปร่างไม่แน่นอน เช่น บันไคของชินิกามิบางตนเป็นกระดูกงูขนาดยักษ์ บางตนเป็นดาบเล็กๆ นับพันเล่ม บางตนเป็นหุ่นขนาดยักษ์ หรือแม้แต่ดาบซามูไรธรรมดาๆ แต่เพิ่มความเร็ว พลังของผู้ใช้ เป็นต้น บันไคเป็นรูปแบบที่มีพลังโจมตีสูงและสามารถใช้ท่าไม้ตายที่มีความรุนแรงมากได้ มีชินิกามิน้อยตนนักที่สามารถบรรลุบันไคของตัวเอง ผู้ที่ปลดปล่อยสวัสดิกะได้เท่านั้นที่จะมีสิทธิ์เป็นยมฑูตในระดับ หัวหน้าหน่วย ใน 13 หน่วยพิทักษ์

13 หน่วยพิทักษ์


ชินิกามิถูกแบ่งออกเป็นหน่วยย่อยๆ 13 หน่วยด้วยกัน แต่ละหน่วยถูกเรียกด้วยหมายเลขตั้งแต่ 1 ถึง 13 และมีผู้นำคือหัวหน้าหน่วยและรองหัวหน้าหน่วย เครื่องแบบของหัวหน้าหน่วยจะแตกต่างจากเครื่องแบบปกติของชินิกามิ กล่าวคือจะใส่เสื้อคลุมยาวสีขาวที่ด้านหลังเขียนหมายเลขของหน่วยทับยูกาตะสีดำของชินิกามิอีกทีหนึง ส่วนรองหัวหน้าหน่วยนั้นจะสวมปลอกแขนที่มีหมายเลขหน่วย (อย่างไรก็ดีไม่ค่อยมีรองหัวหน้าหน่วยสวมปลอกแขนแบบนี้เท่าไหร่นัก) หัวหน้าของหน่วยหนึ่งยังดำรงตำแหน่งพิเศษเป็นผู้บังคับการสูงสุดของ 13 หน่วยพิทักษ์อีกด้วย

ภายในแต่ละหน่วยยังมีตำแหน่งที่ลดหลั่นลงมาจากหัวหน้าและรองหัวหน้าหน่วยอีกหลายชั้น (กล่าวคือมียศเป็นอันดับที่สาม สี่ ห้า ฯลฯ ลงมา) ผู้ถือตำแหน่งเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าหมู่ของชินิกามิ ซึ่งในแต่ละหน่วยจะประกอบด้วยหมู่ย่อยๆ อย่างน้อย 20 หมู่ เป็นที่น่าสังเกตว่าชินิกามิที่ถือยศตำแหน่งที่สามกับที่ถือยศตำแหน่งที่ห้าอาจจะเก่งพอๆ กัน แต่ความแข็งแกร่งของหัวหน้าหน่วยนั้นเหนือกว่าของรองหัวหน้าหน่วยมาก เนื่องจากผู้ที่จะเป็นหัวหน้าหน่วยได้จะต้องสามารถใช้บันไคได้อย่างเชี่ยวชาญ ส่วนรองหัวหน้าหน่วยนั้นมีเพียงไม่กี่ตนที่สามารถปลดปล่อยบันไคของตัวเองได้