ลิลิตตะเลงพ่าย ตอน ลางร้ายของพระมหาอุปราชา

ข่าว 
                                        เช็กน้ำท่วมกรุงผ่าน “กูเกิ้ลเอิร์ธ” 

            “เดลินิวส์” พบข้อมูลที่น่าสนใจ เมื่อพบว่ามีบล็อกเกอร์ชาวต่างชาติ การนำแผนที่โลก
ในโปรแกรม “กูเกิ้ลเอิร์ธ” มาคำนวณการหาค่าพื้นที่ที่คาดว่าจะถูกน้ำท่วมทั่วโลก  
อ้างว่าใช้ฐานข้อมูลจาก “นาซ่า” โดยใช้ลิงก์ตามที่ปรากฏคือ http://flood.firetree.net/ 
ทำให้มีคนไทยที่กำลังตื่นตัวเรื่องน้ำท่วมบางกลุ่มนำโปรแกรมดังกล่าว มาใช้เปรียบเทียบ
ระดับน้ำทะเลที่คาดว่าจะเข้าท่วมกรุงเทพมหานครในพื้นที่ของตนเอง อย่างเช่นแฟนเพจเฟซบุ๊ก
ที่ใช้ชื่อว่า “ภาพถ่ายดาวเทียม คาดการณ์น้ำท่วมฝั่งธน (ทุ่งครุ-กรุงธน)” เป็นต้น

        อย่างไรก็ตาม ไม่มีคำยืนยันว่าข้อมูลดังกล่าวจะถูกต้อง ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ หรือมีความแม่นยำ
เพียงใด แต่คาดว่าจะมีประโยชน์ในการอ้างอิงให้ประชาชนช่วยตัดสินใจ ว่าจำเป็นต้องอพยพ
หรือไม่หากน้ำท่วมเข้าพื้นที่ตัวเอง

ที่มา : หนังสือพิมพ์เดลินิวส์   วันพฤหัสบดี ที่ ๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๔ เวลา ๑๐.๕๒ น

                                      
                                                  ภาพจาก :horolive.com
ประเด็นข่าว
    โปรแกรม  "กูเกิ้ลเอิร์ธ"  ถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการทำนายอนาคต  หรือการคาดการ
ล่วงหน้าด้วยเหตุ และผล  พร้อมมีข้อมูลประกอบ  ซึ่งสามารถรับประกันความถูกต้องได้
มากกว่าร้อยละ  ๘๐  ทำให้คนผู้ที่มีข้อมูล  มีความพร้อมที่จะรับสถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นได้
ถูกต้อง   ตรงข้ามกับความเชื่อเรื่องโชคลาง อันเป็นพื้นฐานดั้งเดิมของคนไทย  
    โชคลาง  ถือเป็นความเชื่อ  ที่ติดมากับสังคมไทย  เป็นการใช้ธรรมชาติที่อยู่รอบตัว
เป็นเครื่องบอบเหตุ  เช่นตุ๊กแกร้องทักก่อนออกจากบ้าน  ก็จะคาดเดา พยากรณ์
 ว่าจะเกิดเหตุการณ์ใด  ดี  ร้าย อย่างใด  แม้ไม่มีข้อมูลสนับสนุน
เหมือน "กูเกิ้ลเอิร์ธ"  แต่ก็มีความแม่นยำ ในระดับหนึ่ง   ถือเป็นภูมิปัญญาของคนไทย

ประเด็นการศึกษา  เรื่อง ลิลิตตะเลงพ่าย ตอน  ลางร้ายของพระมหาอุปราชา
กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย  ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕
เรื่อง  ลิลิตตะเลงพ่าย  ตอน ลางร้ายของพระมหาอุปราชา
ผู้นิพนธ์  สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส
ลักษณะคำประพันธ์  ลิลิตสุภาพ (ร่ายสุภาพ + โคลงสุภาพ)

                                     
                                                   ภาพจาก : thaifilm.com

                 เนื้อเรื่อง
                        ลิลิตตะเลงพ่าย ตอน ลางร้ายของพระมหาอุปราชา

                                                  พระฝืนทุกข์เทวษกล้ำ         แกล่ครวญ
                                       ขับคชบทจรจวน                           จักเพล้
                                       บรรลุพนมทวน                            เถื่อนที่ นั้นนา
                                       เหตุอนาถหนักเอ้                          อาจให้ชนเห็น

                                     

                                                  ภาพคล้าย ลมเวรัมภาจาก  : numsai.com

                                                  เกิดเป็นหมอกมืดห้อง          เวหา หนเฮย
                                         ลมชื่อเวรัมภา                             พัดคลุ้ม
                                         หวนหอบหักฉัตรา                        คชขาด ลงแฮ
                                         แลธุลีกลัดกลุ้ม                           เกลื่อนเพี้ยงจักรผัน


                                          
                                                                ภาพจาก : phram.net

                                                  พระพลันเห็นเหตุไซร้          เสียวดวง แดเอย
                                         ถนัดดั่งภูผาหลวง                         ตกต้อง
                                         กระหม่ากระเหม่นทรวง                 สั่นซีด พักตร์นา
                                         หนักหฤทัยท่านร้อง                      เรียกให้โหรทาย

                                                        

                                                       ภาพจาก : supansa1993.blogspot.com

                                                   ทั้งหลายล้วนจบแจ้ง           เจนไสย ศาสตร์แฮ
                                         เห็นตระหนักแน่ใน                        เหตุห้าว
                                         จักทูลบ่ทูลไท                              เกรงโทษ ท่านนา
                                         เสนอแต่ดีกลบร้าว                       เกลื่อนร้ายกลายดี

                                      

                                                              ภาพจาก : consult.eduzones.com 
                                                  
                                                   เหตุนี้ผิวเช้าชั่ว                  ฉุกเข็ญ
                                         เกิดเมื่อยามเย็นดี                        ดอกไท้
                                         อย่าขุ่นอย่าลำเค็ญ                     ใจเจ็บ พระเอย
                                         พระจักลุลาภได้                           เผด็จเสี้ยนศึกสยาม

ศัพท์สำคัญ
แกล่               หมายถึง   แกลน   กลัว  คร้าม
จักรผัน            หมายถึง จักรที่หัก และหมุนรวดเร็ว
เหตุห้าว           หมายถึง  เหตุร้าย
เวรัมภา            หมายถึง  ชื่อลมห้วด้วน

ถอดคำประพันธ์(ลางร้ายของพระมหาอุปราชา)
      พระมหาอุปราชาจึงให้ยกทัพออกจากเมือง  แล้วยกทัพต่อไปถึงตำบลพนมทวน
เป็นดินแดนที่มีความแห้งแล้งกันดาร  พระองค์ก็ยังรู้สึกหนึกใจไม่คลาย
ระหว่างเดินทางนั้นได้เกิดมีหมอก มืดไปทั่วทั้งท้องฟ้า  และเกิดลมเวรัมภา
พัดหอบเอาฉัตรหักอย่างรวดเร็ว
      พระมหาอุปราชาตกพระทัย  รู้สึกหนักใจดั่งมีภูเขาใหญ่มาทับอก
ทรงให้โหรทำนาย โหรทราบถึงลางร้ายแต่ไม่กล้ากราบทูลตามความจริง
กลับทำนายว่า เหตุการณ์เช่นนี้ถ้าเกิดในตอนเช้าไม่ดี ถ้าเกิดในตอนเย็นจะได้ลาภ 
และจะชนะศึกสยามในครั้งนี้

วิเคราะห์วรรณศิลป์จากวรรณคดี
๑. โวหารภาพพจน์แบบ อุปมา
      พระพลันเห็นเหตุไซร้          เสียวดวง แดเอย
      ถนัดดั่งภูผาหลวง               ตกต้อง

 ๒. มีการเล่นคำ 
                 กระหม่ากระเหม่นทรวง

๓. เล่นเสียง
หวนหอบหักฉัตรา      คชขาด ลงแฮ                   เล่นเสียง  พยัญชนะ  ห
แลธุลีกลัดกลุ้ม          เกลื่อนเพี้ยงจักรผัน           เล่นเสียง พยัญชนะต้นควบ  กล



                                           ศึกษาเพิ่มเติมที่นี่

ความคิดสร้างสรรค์แบ่งปันหลังเรียน
        ๑. ให้นักเรียนร่วมอภิปรายความเชื่อเรื่องโชคลางของคนไทยในปัจจุบัน 
ว่ามีอะไรบ้างที่ถือว่าเป็นลางบอกเหตุได้ และควรเชื่อมากน้อยเพียงใด
๒. ให้นักเรียนจับคู่  แต่ละคู่แต่งโคลงสี่สุภาพ อย่างน้อย ๒ บทให้มีร้อยโคลง
ให้มีเนื้อหา เล่าเรื่องจากการอภิปรายในข้อ ๑ ให้มีการเล่นคำ  และใช้โวหารภาพพจน์ 
อย่างน้อย ๑ แห่ง 

กิจกรรมเสนอแนะ
       ๑.  ให้นำเนื้อเรื่องแต่งเพลงกลุ่มละ  ๑  เพลง
สรรถนะที่ต้องการเน้น
       ๑. มีความสามารถในการคิด
       ๒. มีความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
กิจกรรมบูรณาการ   
        กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์
          ที่มา :  เพลินพิศ   สุพพัตกุล   แผนการจัดการเรียนรู้  ภาษาไทย  ชั้นม.๕
          ที่มา :  เพลินพิศ   สุพพัตกุล  คู่มือการสอนภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕
          ขอบคุณ http://www.thaigoodview.com