เขาจะปรากฏตัว

 "บทที่สี่ไม่ควรจะมีด้วยซ้ำ แต่บทที่สี่นี้เองคือความแปลกแยกชัดเจนที่สุด เนื้อหาและตัวละครที่รู้สึกแปลกแยกจะต้องดำเนินในภาวะแบบนี้ มันมีความหมายมากมาย ภาวะของคนที่ควบคุมอะไรไม่ได้ก็จะแสดงออกแบบนี้แหละครับ เป็นความสับสนในตัวตน เป็นความเปราะบาง แต่ภาพสุดท้ายที่เขารอคอยว่าคนแคระจะปรากฏออกมาหรือเปล่านั้นเป็นส่วนหนึ่ง งานลักษณะนี้อยู่ที่กระบวนการสร้างภาวะสำนึกหรือกระแสสำนึกในขณะนั้นออกมาอย่างไร

 นั่นเป็นส่วนหนึ่งของการคลี่คลายประเด็นให้เห็นว่า แท้จริงคนแคระมีความหมายมาก แท้จริงคนแคระคือใคร แล้วเขาจะปรากฏตัวออกมาไหม ไม่ว่าจะเป็นในโลกกว้างนี้ หรือในจิตวิญญาณของเรา แต่ถ้าเป็น Realistic ภาษาอาจเยิ่นเย้อ ภาษาของกระแสสำนึกย่อมเป็นภาษาของกระแสสำนึก" สกุล กล่าว

 ด้าน ชมัยภร แสงกระจ่าง ก็เป็นกรรมการอีกคนที่เห็นว่าตอนท้ายไม่ใช่ของเกินจำเป็น

 "จริงๆ เวลาเราอ่านถึงตรงนั้นจะรู้สึกว่าล้น จะรู้สึกว่าเกิน มันมีทำไม แต่ถ้าไม่มีที่ออสเตรเลียเรื่องจะไม่จบ เพราะเมื่อไปออสเตรเลียมันจึงไปเจอคนแคระอีกคนหนึ่ง จึงรู้ว่าที่คิดว่าลืม ไม่ได้ลืมเลย จิตสำนึกข้างในมีคนแคระตลอดเวลา คนแคระไม่ได้เป็นภาพผู้กระทำอย่างเดียว เป็นคนแคระจริงๆ เป็นคนแคระเชิงสัญลักษณ์ ในจิตด้วย เพราะฉะนั้นการสร้างฉากต่างประเทศ เป็นความจงใจ ตั้งใจ ผู้เขียนมีความสามารถม้วนเรื่องกลับมาได้"

 รศ.ดร.สรณัฐ ไตรลังคะ หนึ่งในคณะกรรมการตัดสินให้ความเห็นว่า คนแคระเป็นพัฒนาการของวรรณกรรมไทย

 "เป็นงานที่มีความคมแล้วซ่อนความคิดซึ่งกระตุ้นให้เกิดการตีความที่หลากหลายได้ ความรู้สึกที่ได้จากเรื่องนี้มันสะเทือนอารมณ์ ทำให้เราคำนึงถึงสภาพสังคมร่วมสมัยปัจจุบัน ว่าสิ่งที่ซ่อนอยู่ในเรื่อง ไม่ว่าจะในเชิงสัญลักษณ์ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของฉาก ของตัวละคร มันบอกอะไรเกี่ยวกับสภาวะสังคมร่วมสมัย และสิ่งที่เราเผชิญอยู่ในโลกปัจจุบันนี้ เช่น ประเด็นความสัมพันธ์ของมนุษย์ ประเด็นความโดดเดี่ยว อ้างว้าง และการพยายามเติมเต็มความอ้างว้างของชีวิต แต่การกระทำนั้นผ่านสิ่งที่ไร้ศีลธรรม ขาดความรับผิดชอบชั่วดี ซึ่งบางครั้งทำให้คิดว่ามันไม่ใช่สภาวะโลกปัจจุบันที่เราเห็นทุกวัน หลายเรื่อง สิ่งที่เกิดขึ้นเต็มไปด้วยความไร้ศีลธรรม ไร้ความรับผิดชอบ มนุษย์ทำอะไรลงไปโดยที่ไม่คำนึงถึงผลการกระทำของตัวเอง และไม่คำนึงถึงความรู้สึกของคนอื่น เป็นสิ่งที่ทำให้รู้สึกว่า นวนิยายเรื่องนี้บอกถึงสภาวะที่เป็นวิกฤตของสังคมปัจจุบันนี้ และความที่มันมีลักษณะไม่ชัดเจน มีการใช้สัญลักษณ์ต่างๆ ทำให้เรานำไปตีความได้อย่างหลากหลาย มันสอดคล้องกับสิ่งที่เราพยายามกระตุ้นให้เกิดประโยชน์ต่อการอ่านและการครุ่นคิด