คำว่า "เศรษฐกิจพอเพียง" นั้นหมายถึง เศรษฐกิจที่ใช้พึ่งตนเองได้ เน้นการผลิต การบริโภคแบบพออยู่พอกินเ ซึ่งไม่ได้เน้นทางด้านกำไรสุทธิหรือเอาความร่ำรวยมาเป็นเป้าหมายสูงสุด ซึ่งเป็นระบบเศรษฐกิจที่ “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาล ที่9”ของเรา ได้ทรงดำริขึ้นมา เพื่อแสวงหาทางเพื่อออกจากวิกฤตเศรษกิจ ให้กับสังคมไทย ภายใต้เป้าหมายปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงก็คือ " การที่พึ่งตนเองได้"
เศรษฐกิจพอเพียงนั้น ได้เน้นให้ชาวบ้านในชุมชน ช่วยกันพัฒนาขีดความสามารถ ทั้งในการผลิตและการบริโภคอย่างพอเพียง ไปจนถึงขั้นการนำวัตถุดิบมาแปรรูปด้วยอุตสาหกรรมในครัวเรือน เพื่อสร้างอาชีพและเสริมทักษะทางวิชาการที่หลากหลายากขึ้น ให้ชุมชนดำรงอยู่ได้ ด้วยการยึดหลักแห่งความถูกต้องและดีงาม มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ซึ่งกันและกัน และช่วยเหลือเกื้อกูลต่อกัน เป็นต้น
วัตถุประสงค์หลัก หรือเป้าหมายหลักของเศรษฐกิจพอเพียงได้แก่ ความสงบสุขของผู้คนในสังคม ทำให้ประชาชนมีกินมีใช้กันอย่างเพียงพอต่อความต้องการของชาวบ้าน และที่สำคัญ จะต้องไม่ทำให้ทั้งตนเองและผู้อื่นเดือดร้อน ซึ่งสอดคล้องกับหลักธรรมและคำสอนในทางพระพุทธศาสนาได้หลายประการ ดังนี้
1. ( อตฺตา หิ อตฺต โน นาโถ) หลักธรรมการพึ่งพาตนเอง ( อตฺตา หิ อตฺต โน นาโถ)
2. (อตฺตญฺญุตา) หลักธรรมความรู้จักพอประมาณ
3. ( สนฺตุฏฺฐิ ปรมํ ธนํ) หลักธรรมเรื่องราวความสันโดษ
4. (ธมฺมญฺญุตา อตฺถญฺญุตา) หลักธรรมความเป็นผู้รู้จักใช้เหตุผลในการดำเนินชีวิต
5. (มชฺฌิมปฏิปทา)หลักธรรมเรื่องทางสายกลาง หรือ ความพอดี
6. (อโลภ) หลักธรรมเรื่องความไม่โลภมาก
กล่าวโดยสรุป เศรษฐกิจพอเพียงถือว่าเป็นหลักเศรษฐกิจทีสอดคล้องกับหลักธรรมในทางพระพุทธศาสนาอย่างเห็นได้ชัด หรือจะกล่าวอีกนัยหนึ่งก็ได้ คือหลักเศรษฐศาสตร์ตามแนวพุทธศาสนา ที่มุ่งเน้นให้มนุษย์จำกัดความโลภ หรือความอยาก หรือความต้องการของตัวเอง แทนที่จะกระทำใดๆก็ตามที่เป็นการกระตุ้นตัญหา กิเลสหรือความอยาก ซึ่งจะทำให้เกิดการบริโภคมากขึ้น หรือเรียกอีกอย่างว่า บริโภคนิยม
เนื่องจากว่าพระพุทธศาสนาเห็นว่าความต้องการของมนุษย์เรานั้นไม่มีสิ้นสุด และไม่มีขีดจำกัด แต่ขณะเดียวกันนั้น ทรัพยากรที่มี กลับมีขีดจำกัด ในเมื่อไม่ประหยัด สิ่งเหล่านั้นก็จะหมดสิ้นไปในท้ายที่สุด การปฏิบัติตนตามหลักของเศรษฐกิจพอเพียงนั้น จึงต้องหันมาแก้ไขกันที่ตนเองก่อนเป็นอันดับแรก โดยการจำกัดความอยาก ความต้องการ และให้รู้จักพอดี ไม่บริโภคเกินความจำเป็น หรือตกเป็นทาสของวัตถุใดๆ
เมื่อเราปฏิบัติได้ตามข้อที่ได้กล่าวมาแล้ว เราก็จะพบแต่ความสุขกายสุขใจ และนอกจากนี้ ยังเป็นการลดการแก่งแย่งแข่งขันกัน การเอารัดเอาเปรียบซึ่งกันและกัน และการเบียดเบียดเบียนต่อเพื่อนมนุษย์และสัตว์อื่นๆ ตลอดถึงการเบียดเบียนต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนโลก ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดภัยธรรมชาติต่างๆตามมาได้
เนื่องจากว่าพระพุทธศาสนาเห็นว่าความต้องการของมนุษย์เรานั้นไม่มีสิ้นสุด และไม่มีขีดจำกัด แต่ขณะเดียวกันนั้น ทรัพยากรที่มี กลับมีขีดจำกัด ในเมื่อไม่ประหยัด สิ่งเหล่านั้นก็จะหมดสิ้นไปในท้ายที่สุด การปฏิบัติตนตามหลักของเศรษฐกิจพอเพียงนั้น จึงต้องหันมาแก้ไขกันที่ตนเองก่อนเป็นอันดับแรก โดยการจำกัดความอยาก ความต้องการ และให้รู้จักพอดี ไม่บริโภคเกินความจำเป็น หรือตกเป็นทาสของวัตถุใดๆ
เมื่อเราปฏิบัติได้ตามข้อที่ได้กล่าวมาแล้ว เราก็จะพบแต่ความสุขกายสุขใจ และนอกจากนี้ ยังเป็นการลดการแก่งแย่งแข่งขันกัน การเอารัดเอาเปรียบซึ่งกันและกัน และการเบียดเบียดเบียนต่อเพื่อนมนุษย์และสัตว์อื่นๆ ตลอดถึงการเบียดเบียนต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนโลก ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดภัยธรรมชาติต่างๆตามมาได้
ความคิดเห็น