การออกกำลังกายและให้อาหารแม่สุนัขตั้งท้อง

การตรวจท้องในแม่สุนัข

แม่สุนัขที่ได้รับการผสมพันธุ์กับตัวผู้จะตั้งท้องระหว่าง 58 - 63 วัน หากมีการตั้งท้องแม่สุนัขจะมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ช่องท้องขยายใหญ่มีการขยายตัวของเต้านม และหัวนมของแม่สุนัขที่ตั้งท้องจะมีขนาดใหญ่ขึ้นกว่าปกติ (turgid) สีคล้ำ พบว่าช่วงระยะเวลา 35 - 45 วัน ของการตั้งท้องจะเป็นช่วงที่ดีที่สุดที่เจ้าของสุนัขควรจะพาแม่สุนัขไปตรวจท้องตรวจสุขภาพทั่วไป และรับคำแนะนำการเลี้ยงดูจากสัตวแพทย์ การตรวจการตั้งท้องในสุนัขสามารถทำได้หลายวิธีเช่น

1. การสังเกตรูปร่างลักษณะ โครงสร้างของลำตัวที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ช่องท้องขยายใหญ่ขึ้นกว่าปกติ เต้านมขยายใหญ่

2. การคลำช่องท้องโดยสัตวแพทย์ที่ชำนาญจะพบการขยายตัวของมดลูก และอาจจะคลำพบตัวอ่อนในมดลูกได้ตั้งแต่ 35 วัน ของการตั้งท้องเป็นต้นไป เจ้าของสุนัขไม่ควรที่จะตรวจคลำช่องท้องสุนัขด้วยตนเอง เพราะอาจเป็นผลเสียต่อลูกสุนัขในท้อง และทำให้เกิดการแท้งลูกตามมา

3. การตรวจการตั้งท้องโดยการฉายรังสี x - ray ในแม่สุนัขที่ตั้งท้องตั้งแต่ 45 วันขึ้นไป เป็นวิธีการที่ค่อนข้างแน่นอน สามารถตรวจได้ตามโรงพยาบาลสัตว์ และคลินิกสัตวแพทย์ทั่วไป

4. การตรวจท้องโดยการใช้ Untrasonic Dopper วิธีนี้ยังไม่แพร่หลายในประเทศไทย

การตั้งท้องของแม่สุนัขควรหลีกเลี่ยงการถ่ายพยาธิหรือการฉีดวัคซีนใดๆ ในช่วงนี้ เพราะอาจมีผลต่อการตั้งท้องและตัวของแม่สุนัขเอง

การให้อาหารเลี้ยงดูแม่สุนัขตั้งท้อง

แม่สุนัขตั้งท้องควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดในเรื่องอาหาร ควรเป็นอาหารที่ย่อยง่าย มีคุณค่าทางอาหารอุดมไปด้วยโปรตีน โดยเพิ่มปริมาณอาหารในหมู่โปรตีน 2 - 4% จากปกติเพื่อลูกที่คลอดจะได้แข็งแรง และเป็นการบำรุงแม่สุนัขให้มีการสร้างน้ำนมให้ลูกได้อย่างเพียงพอ

ปริมาณอาหารที่จะให้แก่สุนัขท้องนั้น ควรเริ่มเพิ่มปริมาณอาหารตั้งแต่แม่สุนัขตั้งท้องได้ 5 สัปดาห์ขึ้นไป ทำการเพิ่มปริมาณอาหาร 10% จากปกติในทุกๆ สัปดาห์ที่ 5 , 6 และ 7 ของการตั้งท้อง ในสัปดาห์ที่ 8 ของการตั้งท้อง จะเป็นระยะที่แม่สุนัขใกล้จะคลอด ควรให้ปริมาณอาหารคงที่ในสัปดาห์นี้ เพื่อหลีกเลี่ยงการคลอดยาก

การให้อาหารแก่แม่สุนัขท้องควรให้วันละ 2 - 3 ครั้ง ในปริมาณที่พอเหมาะ เพราะการให้แม่สุนัขกินอาหารครั้งละมากๆต่อวัน โดยที่อาหารนั้นเป็นอาหารที่ให้พลังงานสูงในรูปของไขมัน หรือคาร์โบไฮเดรต เช่น ข้าว จะทำให้แม่สุนัขอึดอัดอ้วนมากเกินไป ซึ่งอาจส่งผลให้ลูกสุนัขตายก่อนคลอดสูง และขนาดลูกสุนัขที่คลอดจะเล็กกว่าปกติ

ก่อนแม่สุนัขจะคลอด 24 ชั่วโมง พบว่าแม่สุนัขบางตัวเริ่มมีอาการเบื่ออาหาร และกินอาหารน้อยลงตามลำดับ การเสริมแร่ธาตุ และวิตามินบางตัวแก่แม่สุนัข เช่น วิตามินซี และวิตามินบีรวม จะทำให้แม่สุนัขมีความอยากอาหารมากขึ้น นอกจากนี้การให้ นม ตับ และไข่ ก็เป็นอาหารเสริมที่ดีระหว่างการตั้งท้อง ส่วนการให้แคลเซี่ยมเสริมแก่แม่สุนัขตั้งท้องนั้นต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของสัตวแพทย์โดยเคร่งครัด เพราะการเสริมแคลเซี่ยมในปริมาณที่สูงเกินไปจะทำให้สุนัขเกิดความผิดปกติของกระดูกได้

การออกกำลังกายแม่สุนัขตั้งท้อง

การออกกำลังกายที่เหมาะสมของแม่สุนัขท้อง เช่น การจูงเดิน เพื่อไม่ให้แม่สุนัขอ้วนเกินไป และมีปัญหาเวลาคลอดลูก

บทความพิเศษ จาก น.สพ. สุวัฒน์ หมวดเหล็ก สีสันสัตว์เลี้ยง ปีที่ 3 ฉบับที่ 29

ดูเพิ่มเติมได้ที่ http://petsocietythailand.com/?p=1323