ชาและการดื่มชา

茶与饮茶     ชาและการดื่มชา           
 

           

              ในประเทศจีนมีเครื่องดื่มอยู่ชนิดหนึ่งที่นิยมแพร่หลายทั่วไป     นั่นก็คือ   “ ชา ”（茶  chá）นั่นเอง     มีคำกล่าวจีนโบราณกล่าวไว้ว่า    “ 开门七件事，紫米油盐酱醋 茶 ”   ซึ่งหมายถึง   สิ่งที่ขาดไม่ได้   7  อย่าง   คือ   ฟืน   ข้าวสาร   น้ำมัน   เกลือ   ซ๊อส   น้ำส้มสายชู   และ ชา    จากคำกล่าวนี้จะเห็นได้ว่า   “ ชา “  เป็นสิ่งที่คู่กันกับคนจีนมายาวนานเป็นระยะเวลาพัน ๆ ปี   อีกทั้งยังเป็นสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งในชีวิตประจำวันของคนจีน   ซึ่งได้กลายเป็นความเคยชินและประเพณีไปแล้ว     ดังนั้นคนจีนจึงถือว่า  “ การดื่มชา “  นั้นเป็นส่วนหนึ่งของอารยธรรมที่เก่าแก่ของประเทศจีน

            ประเทศจีน   ：เป็นประเทศที่ค้นพบใบชาเป็นประเทศแรกและเป็นแหล่งผลิตใบชาที่ดั้งเดิม  อีกทั้งเป็นประเทศแรกที่รู้จักนำใบชามาใช้ประโยชน์    
ในสมัยดึกดำบรรพ์    “ ใบชา ”  นั้นถูกพวกชนชั้นแรงงาน （劳动人民    láo dòng  rén mín）ค้นพบโดยบังเอิญจากการเก็บของป่านั่นเอง     แรกเริ่มหลังจากที่   “ ใบชา ”  ได้ถูกค้นพบ   จึงได้ถูกนำมาใช้ทำเป็นส่วนประกอบของยา    เรียกว่า    苦茶 ( kǔ chá)  ซึ่งมีเรื่องเล่าจากเทพนิยายว่า     มีเทพเจ้าองค์หนึ่ง   ชื่อ เสินหนง（ 神农   shén nóng ）  ท่านได้รับการยกย่องให้เป็นวีรบุรุษ    เนื่องจากท่านเป็นผู้ทดลองชิม , กินสมุนไพรต่าง ๆ  เพื่อที่จะนำสมุนไพรเหล่านั้นมาเป็นส่วนประกอบของยา    จนท่านได้รับพิษถีง  72   ชนิดภายในวันเดียวกัน   และในขณะนั้นเองท่านก็ได้ค้นพบว่า   “ ใบชา ” นั่นเองที่เป็นตัวช่วยถอนพิษต่าง ๆ ได้   ด้วยความกล้าหาญของท่านเสินหนงนั่นเองจึงทำให้มี   “ ใบชา ”   ไว้ดื่มจนถึงทุกวันนี้

      ในระยะแรกใบชาถูกค้นพบมาเพื่อเป็นส่วนประกอบของยารักษาโรคนั้น  เป็นระยะเวลายาวนานมาก     ต่อมามนุษย์ได้ค้นพบอีกว่าใบชานั้นไม่เพียงแต่รักษาโรคให้หายได้เท่านั้น    ยังสามารถช่วยดับความร้อนภายในร่างกายและช่วยดับกระหายได้   อีกทั้งยังมีกลิ่นหอมด้วย     จนกระทั่งใบชากลายเป็นเครื่องดื่มที่ทุกคนชื่นชอบใปโดยปริยาย     วิวัฒนาการของใบชาที่ถูกนำมาทำเป็นยาจีน   จนกระทั่งกลายเป็นเครื่องดื่มนั้น เป็นเวลา   2,000   กว่าปีแล้ว  
การดื่มชา ：   แรกเริ่มดั้งเดิมของการดื่มชานั้น   ถูกค้นพบทางแถบภาคตะวันตกเฉียงใต้（西南地区 xī nán dì qū）ซึ่งในแถบนี้จะมีใบชาที่ขึ้นเองตามธรรมชาติมากมาย     จากการที่มนุษย์ชอบดื่มชาต่อมาจึงมีการปลูกใบชาขึ้นเอง     ต้นชาจะเจริญเติบโตได้ดีในที่มีอากาศอบอุ่นและเปียกชื้น   เพราะฉะนั้นผู้ปลูกมักจะนิยมปลูกทางตอนใต้ของจีน   ดังนั้นคนทางภาคใต้จึงมีกระแสนิยมในการดื่มชาค่อนข้างมาก    ส่วนทางเหนือจะไม่มีการปลูกใบชา   หากต้องการดื่มชาก็จะเป็นใบชาที่ปลูกและส่งมาจากทางภาคใต้
ในยุคศตวรรษที่  7   ( คศ. 601-700 )  การดี่มชาจีนเป็นที่นิยมไปจนถึงประเทศญี่ปุ่น , เกาหลี    จนกระทั่งหลังศตวรรษที่  16  การดื่มชาได้แพร่ขยายเป็นที่นิยมไปถึงทวีปยุโรป , อเมริกา ,แอฟริกา
     
  การดื่มชาและประเภทของใบชา
           ชาจีนมีมากมายหลายชนิด   โดยทั่วไปใบชาจะแบ่งเป็น   5 ชนิดใหญ่   นั่นคือ 1.ชาแดง（红茶hóng chá），2.ชาเขียว（绿茶lǜ chá）, 3.ชาอูหลง（乌龙茶wūlóng chá），4.ชาดอกไม้（花茶 huā chá）,   5.  ชาจิ่งยา  ：ชาที่อัดเป็นแผ่น , เป็นก้อน（ 紧压茶   jǐn  yā chá）
 

1. ชาแดง    :     เป็นชาที่ผ่านกระบวนการหมักมาอย่างเพียงพอ     น้ำชาจะมีสีแดง     สามารถชงแล้วชงอีกได้
2. ชาเขียว     :     เป็นชาที่ไม่ผ่านกระบวนการหมักมาก่อน     น้ำชามีสีเขียวมรกต    และมีกลิ่นหอม
3. ชาอูหลง   :     เป็นชาที่ผ่านกระบวนการหมักเพียงระยะเวลาสั้น ๆ    ชาอูหลงเป็นชาที่แห้งและเก็บไว้ได้นาน   ( ยิ่งเก็บไว้นานยิ่งดี  หรือ ยิ่งเก่ายิ่งดี ) 
4. ชาดอกไม้      คือ   ชาแดง   ชาเขียว  และชาอูหลง   เป็นวัตถุดิบ    นำมาผสมกันแล้วนำไปอบรมควัน    จะทำให้มีกลิ่นของดอกไม้ซึ่งเป็นกลิ่นที่หอมกรุ่น
5. ชาจิ๋งยา  ( ชาก้อน , เป็นแผ่น )    ：  เป็นชาที่ผ่านกระบวนการกลั่น   และนำมาอัดเป็นรูปต่าง ๆ   เช่นอัดเป็นอิฐบล๊อก   เป็นกลม ๆ  หรือ  เป็นรูปถ้วย  เป็นต้น