เรามีเบียร์ลาเกอร์เพราะแมลงวันกับยีสต์บนต้นบีช

ยีสต์ชนิดพิเศษที่ใช้ในการหมักเบียร์ลาเกอร์ซึ่งมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Saccharomyces carlsbergensis เป็นลูกผสมของยีสต์หมักธรรมดา S. cerevisiae กับยีสต์ลึกลับอีกชนิดที่ไม่มีใครรู้จัก จนกระทั่งคณะนักวิทยาศาสตร์ที่นำโดย José Paulo Sampaio จากมหาวิทยาลัยนิว Universidade Nova de Lisboa ในโปรตุเกสได้วิเคราะห์ยีสต์สายพันธุ์ใหม่ตัวหนึ่งที่เก็บมาจากทวีปอเมริกา ใต้ และพบว่าลำดับเบสของ S. carlsbergensis ที่ไม่ได้มาจาก S. cerevisiae มีส่วนตรงกับลำดับเบสของยีสต์ที่เพิ่งค้นพบนี้ถึง 99.5%

ยีสต์ตัวนั้นมีชื่อว่า Saccharomyces eubayanus ซึ่งเป็นยีสต์ที่ทำให้เกิดหูด (gall) บนต้นบีชในป่าบนเทือกเขาพาตาโกเนียของประเทศอาร์เจนตินา

นักวิทยาศาสตร์คาดเดาว่าในคริสตศตวรรษที่ 16 ที่ชาวยุโรปเดินทางทำการค้าขายข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกคงเอาเรือไปจอดพักแถว ทวีปอเมริกาใต้ ระหว่างนั้นแมลงวันผลไม้ที่บินไปตอมที่โน่นที่นี่คงจะบังเอิญไปตอมหูดของต้น บีชและมียีสต์มาเกาะที่ขา พอแมลงวันบินมาตอมผลไม้หรือน้ำผลไม้ที่อยู่บนเรือของพ่อค้าชาวยุโรป ก็พายีสต์มาปล่อยลงไปด้วย ยีสต์จึงถูกขนส่งเดินทางข้ามน้ำข้ามทะเลมาถึงยุโรปพร้อมกับเรือสินค้า

ไม่ใช่เรื่องแปลกที่ยีสต์ Saccharomyces eubayanus จะเกิดกระบวนการหมักในที่อุณหภูมิต่ำๆ ได้ เพราะอุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปีบนเทือกเขาพาตาโกเนียอยู่แค่ประมาณ 6 องศาเซลเซียสเท่านั้น ยีนสำคัญตัวหนึ่งของ Saccharomyces eubayanus ที่มาตกทอดมาถึง Saccharomyces carlsbergensis ก็คงเป็นยีนที่ทนอากาศหนาวเย็นนี่แหละ

เนื่องจาก Saccharomyces carlsbergensis เป็นลูกผสมที่เกิดจากพ่อแม่คนละสปีชีส์มันจึงสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศไม่ได้ ทำได้แค่การแตกหน่อหรือสร้างสปอร์แบบไม่อาศัยเพศเท่านั้น

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ใน PNAS doi: 10.1073/pnas.1105430108

ที่มา - ScienceNOW, Live Science